تبریک میگوییم! اگر تا اینجا همراه ما بودید، یعنی احتمالا یک یا چندتا از این موجودات شگفت‌انگیز را در خانه دارید یا قصد دارید به دنیای هیجان‌انگیز خزندگان قدم بگذارید. در بخش اول یاد گرفتیم که چگونه یک "خانه‌ی ایده‌آل" برای آن‌ها بسازیم، اما حالا وقت آن رسیده که درباره‌ی مهم‌ترین موضوع صحبت کنیم: "امروز غذا چی داریم؟!"
نگهداری از حیوانات اگزوتیک مثل نگهداری از یک سگ یا گربه نیست. رژیم غذایی این موجودات پیچیده‌تر، حساس‌تر و البته جذاب‌تر است. یک اشتباه کوچک در نوع غذا یا کمبود یک ویتامین می‌تواند تاثیرات جبران‌ناپذیری روی استخوان‌ها و طول عمر آن‌ها بگذارد. در این مقاله،  قرار است به زبان ساده اما کامل، یاد بگیریم که برای هر کدام از این سه دسته دوست خاص (ایگوانا، بیردد دراگون و گکو پلنگی) چه منوی غذایی آماده کنیم تا همیشه سرحال و سلامت بمانند.

۱. ایگوانا (Iguana): گیاه‌خواران اصیل و سخت‌گیر
ایگواناها از آن دسته موجوداتی هستند که اگر از آن‌ها بخواهید گوشت بخورند، احتمالا با نگاهی تحقیرآمیز به شما خیره می‌شوند! آن‌ها گیاه‌خواران (Herbivores) واقعی هستند و رژیم غذایی آن‌ها باید کاملا بر پایه‌ی فیبر و مواد مغذی گیاهی باشد.

رژیم غذایی ایده‌آل:
رژیم ایگوانای شما باید ترکیبی از برگ‌ها، گل‌ها و گاهی میوه ‌ها باشد. اما دقت کنید: میوه نباید بخش اصلی باشد!

  • ستون فقرات رژیم (۷۰ تا ٨۰ درصد): برگ‌های سبز تیره و پر فیبر. چیزهایی مثل برگ کلم، برگ سبزیجات مختلف، برگ هندوانه و برگ‌های گیاهان زینتی ایمن.
  • سبزیجات متنوع (۱۵ تا ۲۰ درصد): کدو سبز، لوبیا سبز، هویج (با اعتدال) و کلم بروکلی.
  • میوه‌ها (فقط ۵ تا ۱۰ درصد): میوه را مثل "دسر" در نظر بگیرید. توت، پاپایا، سیب یا موز را فقط به عنوان یک جایزه‌ی کوچک و گاه‌به‌گاه استفاده کنید (به دلیل قند بالا).


نکات طلایی برای ایگوانا:

  • خطر کلسیم: ایگواناها به شدت نیازمند کلسیم هستند. حتما از پودرهای کلسیم مخصوص روی سبزیجات استفاده کنید.
  • فیبر را فراموش نکنید: اگر رژیم آن‌ها بیش از حد نرم یا شیرین باشد، دچار مشکلات گوارشی می‌شوند. همیشه دنبال سبزیجات با بافت فیبردار باشید.

۲. اژدهای ریش‌دار (Bearded Dragon): شکم‌گردهای همه‌چیزخوار
اگر ایگوانا را یک گیاه‌خوار سخت‌گیر بدانیم، بیردد دراگون یک "همه‌چیزخوار" یا “Omnivore” با ذائقه‌ی  متنوع است. آن‌ها هم از حشرات لذت می‌برند و هم عاشق سبزیجات هستند. اما نکته‌ی کلیدی در "نسبت" آن‌ها نهفته است.

رژیم غذایی ایده‌آل:
رژیم غذایی این موجود بسته به سن او تغییر می‌کند. در بچه‌ها حشرات نقش پررنگی دارند و در بزرگسالان، سبزیجات باید حرف اول را بزند.

  • بخش حشرات (پروتئین): حشراتی مثل کرم میلورم (Mealworms) و کرم‌کرمی (Super worms) و جیرجیرک‌ها (Crickets) منابع عالی پروتئین هستند. اما مراقب باشید! برخی حشرات چربی زیادی دارند و نباید تنها منبع غذایی باشند.
  • بخش گیاهی (ویتامین و فیبر): برگ کلم، کدو، لوبیا سبز و سبزیجات مختلف.

نکات طلایی برای بیردد دراگون:

  • قانون سن: برای یک بیردد دراگون بالغ، رژیم باید حدود ٨۰ درصد گیاه و ۲۰ درصد حشره باشد. برای بچه‌ها، این نسبت را برعکس کنید و بیشتر حشره باشد.
  • تنوع حشره: همیشه سعی کنید از چند نوع حشره‌ی مختلف استفاده کنید تا تمام نیازهای آمینواسیدی آن‌ها تامین شود.
  • پودر ویتامین: حتما از مکمل‌های ویتامین D3 و کلسیم طبق دستور دامپزشک استفاده کنید، چون بدون نور مناسب و مکمل، استخوان‌هایشان ضعیف می‌شود.

۳. گکو پلنگی (Leopard Gecko): شکارچیان کوچک و شب‌گرد
گکوهای شما به دنبال شکار هستند، پس بهترین انتخاب؛ حشرات هستند.

  • حشرات اصلی: جیرجیرک‌ها (Crickets) و کرم‌های مخصوص (مثل Dubia Roaches) بهترین گزینه هستند. این‌ها نه تنها مغذی هستند، بلکه به دلیل حرکتشان، غریزه‌ی شکار گکو را نیز تحریک می‌کنند.
  • خوراکی‌های مکمل: کرم‌های میلورم یا سوپرورم می‌توانند به عنوان تنوع استفاده شوند، اما به دلیل چربی بالا، نباید بخش اصلی رژیم غذایی باشند.

نکات طلایی برای گکو پلنگی:

  • "غبار کردن" حشرات (Gut Loading): این مهم‌ترین نکته برای گکو پلنگی است! قبل از اینکه حشره را به خورد گکو بدهید، خود حشره را با سبزیجات و مواد مغذی تغذیه کنید. در واقع شما دارید غذای گکو را از طریق حشره تامین می‌کنید.
  • پودر کلسیم (حتما!): گکوها مستعد بیماری استخوانی (MBD) هستند. حتما حشرات را قبل از سرو، در پودر کلسیم مخصوص بغلتانید (Dusting).
  • دقت در اندازه: حشره نباید بزرگ‌تر از فاصله‌ی بین چشم‌ها تا انتهای شکم گکو باشد، وگرنه باعث مشکلات گوارشی می‌شود.

سخن پایانی:
تغذیه‌ی درست، یعنی دیدن یک موجود با پوست درخشان، چشم‌های زنده و حرکاتی پرانرژی. همیشه به یاد داشته باشید که هر حیوان یک شخصیت و نیاز منحصر به فرد دارد. اگر متوجه تغییر رفتار، بی‌اشتهایی یا تغییر در مدفوع آ‌ها شدید، بلافاصله با یک متخصص در مشورت کنید. جهت کسب هرچه بیشتر اطلاعات می‌توانید با اخذ نوبت مشاوره‌ی غیرحضوری یا مراجعه‌ی حضوری به کلینیک آدورینا از سلامت موجود شگفت‌انگیز خود مطمئن شوید.

دکتر کامیار کلهری
دامپزشک کلینیک آدورینا